การวิเคราะห์พื้นผิวคืออะไร?
การวิเคราะห์พื้นผิวคืออะไร?
การวิเคราะห์พื้นผิวเป็นเทคนิคการวิเคราะห์เพื่ออธิบายองค์ประกอบของธาตุ สถานะทางเคมี และโครงสร้างจุลภาคจากชั้นพื้นผิวของวัสดุ (หลายนาโนเมตรถึงหลายไมโครเมตร)
เนื่องจากปรากฏการณ์ต่างๆ เช่น การกัดกร่อน การสึกหรอ การยึดเกาะ และปฏิกิริยาที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือเกิดขึ้นบนพื้นผิวเป็นหลัก การวิเคราะห์พื้นผิวจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการประเมินวัสดุ การควบคุมคุณภาพ และการวิเคราะห์ความล้มเหลว
สำหรับการวิเคราะห์ จำเป็นต้องเลือกวิธีการที่เหมาะสมที่สุดตามสถานะของตัวอย่าง (จุดเป้าหมาย ขนาด วัสดุ ฯลฯ) และวัตถุประสงค์ในการวิเคราะห์
เราต้องการทราบข้อมูลอะไรบ้าง? ตัวอย่างมีวัสดุอะไรบ้าง?
ข้อมูลที่เราต้องการทราบมีขอบเขตแค่ไหน ลึกแค่ไหน?
ละลายน้ำได้ไหม? ทำปฏิกิริยากับตัวทำละลายได้ไหม? ต้องมีการเตรียมพื้นผิวก่อนใช้งานไหม?

การเลือกวิธีวิเคราะห์ให้เหมาะสมกับจุดประสงค์ถือเป็นสิ่งสำคัญ
ประเภทและคุณสมบัติของเครื่องมือวิเคราะห์พื้นผิว
ภาพด้านล่างแสดงการเปรียบเทียบวิธีการวิเคราะห์พื้นผิวทั่วไปจากมุมมองต่างๆ เช่น แหล่งกำเนิดการกระตุ้น สัญญาณการตรวจจับ ความสามารถในการวิเคราะห์เชิงปริมาณ สถานะทางเคมีที่สามารถวิเคราะห์ได้หรือไม่ ความไว การใช้งานฉนวน และความสามารถในการวิเคราะห์ทิศทางความลึก สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจคุณสมบัติของแต่ละวิธีและเลือกวิธีการวิเคราะห์ที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์
| วิธีวิเคราะห์ | อีพีเอ็มเอ (WDS)/SXES/EDS | AES | XPS | XRF | ซิมส์ |
|---|---|---|---|---|---|
| แหล่งกระตุ้น | ลำแสงอิเล็กตรอน | ลำแสงอิเล็กตรอน | รังสีเอกซ์ | รังสีเอกซ์ | ไอออน |
| สัญญาณ | ลักษณะเฉพาะของรังสีเอกซ์ | สว่านอิเล็กตรอน | โฟโตอิเล็กตรอน | รังสีเอกซ์เรืองแสง | ไอออนรอง |
| องค์ประกอบที่ตรวจจับได้ | เป็น ~ (WDS, EDS) Li (SXES, Windowless EDS) |
หลี่ ~ | หลี่ ~ | ซี ~ | H~ |
| การวิเคราะห์เชิงปริมาณ | ○ | ○ | ○ | ○ | × |
| สถานะทางเคมี | △ | ○ | ○ | × | สารประกอบอินทรีย์ |
| ความลึกในการตรวจจับ | หลาย µm | หลายนาโนเมตร | หลายนาโนเมตร | หลายมิลลิเมตร | หลายนาโนเมตร |
| ความไว | หลายสิบ ppm (ความเข้มข้นของมวล) |
หลายพัน ppm (ความเข้มข้นของอะตอม) |
หลายพัน ppm (ความเข้มข้นของอะตอม) |
หลายสิบ ppm (ความเข้มข้นของมวล) |
หลาย ppm (ความเข้มข้นของอะตอม) |
| ฉนวน | ○ (การเคลือบตัวนำไฟฟ้า) | △ | ○ | ○ | ○ |
| การวิเคราะห์เชิงลึก | △ | ○ | ○ | × | ○ |
| ความแข็งแรง |
การวิเคราะห์เชิงคุณภาพ การวิเคราะห์เชิงปริมาณ การวิเคราะห์พื้นที่กว้าง ~ พื้นที่ไมโคร |
การวิเคราะห์พื้นที่ไมโคร การวิเคราะห์สถานะพันธะเคมี การวิเคราะห์โปรไฟล์ความลึก |
การวิเคราะห์ฉนวน การวิเคราะห์สถานะพันธะเคมี การวิเคราะห์โปรไฟล์ความลึก |
การวิเคราะห์เชิงคุณภาพ การวิเคราะห์ฟิล์มบาง การวิเคราะห์ธาตุติดตาม |
การวิเคราะห์สารอินทรีย์ การวิเคราะห์ธาตุติดตาม |
| ชาเลนจ์ ของคุณ |
การวิเคราะห์สถานะพันธะเคมี (แข็งแกร่งที่ SXES) การวิเคราะห์สารอินทรีย์ |
การวิเคราะห์พื้นที่กว้าง การวิเคราะห์ฉนวน การวิเคราะห์สารอินทรีย์ |
การวิเคราะห์พื้นที่ไมโคร การวิเคราะห์ธาตุติดตาม |
การวิเคราะห์พื้นที่ไมโคร |
การวิเคราะห์เชิงคุณภาพ การวิเคราะห์เชิงปริมาณ |
ในคอลัมน์นี้ เราจะอธิบายเครื่องมือวิเคราะห์พื้นผิวที่ JEOL นำเสนอ เช่น XPS (photoelectron spectrometer), AES (Auger microprobe), XRF (X-ray Fluorescence Spectrometer), EPMA (Electron Probe Microanalyzer) พร้อมด้วย *wavelength-dispersive X-ray spectrometer มาตรฐาน, SEM+EDS (Scanning Electron Microscope+Energy Dispersive X-ray Spectrometer) และ SXES (soft X-ray emission spectrometer) ที่สามารถติดตั้งกับ EPMA (WDS) และ SEM ได้
เราอธิบายกลไกแต่ละอย่างอย่างชัดเจน จุดแข็งและจุดอ่อนในการวิเคราะห์ และประเด็นสำคัญในการเลือกเครื่องมือ
เครื่องมือวิเคราะห์พื้นผิวโดย JEOL
ความแตกต่างของพื้นที่/ความลึกในการวิเคราะห์ตามเครื่องมือวิเคราะห์พื้นผิว
XRF ช่วยให้สามารถวิเคราะห์ธาตุได้ในบริเวณที่ลึกที่สุดและกว้างที่สุด เหมาะสำหรับการทำความเข้าใจองค์ประกอบโดยเฉลี่ยของวัสดุทั้งหมด และใช้ในการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ/เชิงปริมาณในมุมมองที่กว้าง
ในทางกลับกัน SEM + EDS และ EPMA (WDS) สามารถตรวจสอบการกระจายตัวของธาตุในพื้นที่ได้โดยการตรวจจับรังสีเอกซ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ประมาณหลายไมโครเมตร SEM + EDS ช่วยให้สามารถประเมินสัณฐานวิทยาและการวิเคราะห์ธาตุได้พร้อมกัน ขณะที่ EPMA ให้ความสามารถที่เหนือกว่าในการวิเคราะห์เชิงปริมาณและการวิเคราะห์พื้นที่ที่แม่นยำยิ่งขึ้น
สเปกโตรมิเตอร์เอ็กซ์เรย์แบบอ่อน (SXES)
Soft X-Ray Emission Spectrometer (SXES) เป็นเครื่องสเปกโตรมิเตอร์ความละเอียดสูงพิเศษที่ประกอบด้วยระบบกระจายแสงแบบกริดที่พัฒนาขึ้นใหม่และกล้อง CCD รังสีเอกซ์ที่มีความไวสูง
ในลักษณะเดียวกับ EDS สามารถตรวจจับแบบขนานได้ และสามารถวิเคราะห์ความละเอียดพลังงานสูงสุด 0.3 eV (ขอบเฟอร์มี มาตรฐาน Al-L) ได้ ซึ่งเหนือกว่าความละเอียดพลังงานของ WDS
ยิ่งไปกว่านั้น AES และ XPS ยังช่วยให้สามารถรับสัญญาณจากชั้นผิวที่ตื้นมากซึ่งมีความลึกประมาณหลายนาโนเมตร เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการประเมินสถานะทางเคมีของชั้นผิว เช่น กระบวนการผิว การปนเปื้อน และสถานะออกซิเดชัน
ดังนั้น การตรวจสอบพื้นผิวสุดขั้วในระดับนาโนเมตร AES หรือ XPS จึงเหมาะสม สำหรับการวิเคราะห์เฉพาะที่ในระดับไมโครเมตร การใช้ SEM ร่วมกับ EDS หรือ EPMA ถือเป็นวิธีที่เหมาะสม หากเป้าหมายเป็นพื้นที่กว้างในระดับมิลลิเมตร XRF ถือเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด เครื่องมือที่เหมาะสมจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับความลึกที่ต้องการในการวิเคราะห์และขนาดของขอบเขตการมองเห็น
ความแตกต่างในหลักการและสัญญาณการตรวจจับของเครื่องมือวิเคราะห์พื้นผิว
ดังที่แสดงด้านล่าง เครื่องมือแต่ละชนิดมีแหล่งกำเนิดการกระตุ้น (หัววัดเหตุการณ์) และสัญญาณการตรวจจับที่แตกต่างกัน และข้อมูลที่ได้ก็จะแตกต่างกันไปตามคุณลักษณะของเครื่องมือแต่ละชนิด
โปรดตรวจสอบหลักการของแต่ละเครื่องมือดังต่อไปนี้
ประเด็นในการเลือกวิธีวิเคราะห์พื้นผิว
ในการวิเคราะห์พื้นผิว การเลือกเทคนิคที่เหมาะสมโดยพิจารณาจากคุณสมบัติของตัวอย่างและวัตถุประสงค์ของการวิเคราะห์เป็นสิ่งสำคัญ สำหรับตัวอย่างที่ไวต่อสภาวะสุญญากาศ เช่น ตัวอย่างทางชีวภาพหรือของเหลว วิธีการอย่าง XRF ซึ่งสามารถดำเนินการภายใต้ความดันบรรยากาศ หรือ SEM ที่มีโหมดสุญญากาศต่ำ ถือเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพ หากตัวอย่างสามารถทนต่อสภาวะสุญญากาศได้ อาจพิจารณาใช้เทคนิคที่มีความไวและความละเอียดสูงกว่า เช่น XPS, AES หรือ EPMA ก็ได้
หัวข้อนี้จะแนะนำวิธีการวิเคราะห์ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละวัตถุประสงค์ พร้อมทั้งภาพประกอบ
การวิเคราะห์เชิงคุณภาพ/เชิงปริมาณ
การวิเคราะห์พื้นที่
การวิเคราะห์สถานะ
ตัวอย่างการวิเคราะห์พื้นผิว
หัวข้อนี้จะแนะนำตัวอย่างการใช้งานเฉพาะโดยใช้เครื่องมือวิเคราะห์พื้นผิว เช่น XPS, AES และ EPMA
XPS
ห้องบำบัดตัวอย่างใหม่สำหรับ XPS และการใช้งาน
การวิเคราะห์พันธะเคมีแบบง่ายและสะดวกใน XPS
XPS สำหรับการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม
AES
【JEOL NEWS ฉบับที่ 45 ฉบับที่ 1 ปี 2010】การวิเคราะห์ตัวอย่างฉนวนด้วย AES
การวิเคราะห์สถานะทางเคมีโดยใช้ AES
การวิเคราะห์สว่านของหน้าตัด CP
เออีเอส / เอ็กซ์พีเอส
เอสอีเอ็ม / เออีเอส
อีพีเอ็มเอ
การศึกษาไมโครโพรบอิเล็กตรอนของ Yinxu (Anyang) Bronze of Academia Sinica Collection
เครื่องสเปกโตรมิเตอร์ WDS ใหม่สำหรับสเปกโตรโคปีอิเล็กตรอนวาเลนซ์ที่ใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
การวิเคราะห์สภาวะสำหรับภาพเอ็กซ์เรย์ความละเอียดสูงเชิงพื้นที่
อีพีเอ็มเอ (WDS) /SXES
การวิเคราะห์สถานะทางเคมีโดย Soft X-ray Emission Spectroscopy
สรุป
การวิเคราะห์พื้นผิวเป็นเทคนิคหนึ่งในการหาข้อมูลสำคัญที่นำไปสู่ประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือของเครื่องมือ บทความนี้จะอธิบายเคล็ดลับในการเลือกเครื่องมือ โดยอธิบายคุณลักษณะของวิธีการวิเคราะห์ทั่วไปและจุดที่เลือก ความแข็งแกร่งของแต่ละเครื่องมือ และตัวอย่างการใช้งานที่เป็นรูปธรรม
บริษัท JEOL Ltd. มีกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่สามารถตอบสนองความต้องการที่หลากหลายได้ตั้งแต่ผู้เริ่มต้นจนถึงนักวิจัย และสามารถใช้งานได้ด้วยการสนับสนุนตั้งแต่การแนะนำจนถึงการใช้งาน
หากมีคำถามเกี่ยวกับการวิเคราะห์พื้นผิวและการสอบถามเกี่ยวกับการเลือกเครื่องมือ โปรดอย่าลังเลที่จะติดต่อเรา
ดาวน์โหลดแคตตาล็อก
บริษัท จอล จำกัด
นับตั้งแต่ก่อตั้งในปีพ.ศ. 1949 JEOL มุ่งมั่นที่จะพัฒนาเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์และมาตรวิทยา อุปกรณ์อุตสาหกรรม และการแพทย์ที่ล้ำสมัย
ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ของเรามีการใช้งานทั่วโลก และเราได้รับการยกย่องอย่างสูงว่าเป็นบริษัทระดับโลกอย่างแท้จริง
เรามุ่งมั่นที่จะเป็น 'บริษัทเฉพาะกลุ่มชั้นนำที่สนับสนุนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทั่วโลก' และจะตอบสนองต่อความต้องการที่ซับซ้อนและหลากหลายมากขึ้นของลูกค้าของเราอย่างแม่นยำต่อไป
